شیشه آلات آزمایشگاهی

ظروف شیشه‌ای کلاس A به عنوان دقیق‌ترین و باکیفیت‌ترین ابزارهای اندازه‌گیری حجم در آزمایشگاه‌ها شناخته می‌شوند. این ظروف معمولاً از شیشه بوروسیلیکات ساخته شده‌اند که مقاومت بالایی در برابر شوک حرارتی، مواد شیمیایی و تغییرات دمایی دارد. به همین دلیل، این ظروف برای کاربردهای آزمایشگاهی که نیاز به دقت بسیار بالا و پایداری طولانی‌مدت دارند، ایده‌آل هستند.

استانداردهای بین‌المللی مانند ASTM و ISO، مشخصات فنی دقیق و روش‌های کالیبراسیون برای ظروف شیشه‌ای کلاس A را تعریف می‌کنند. این ظروف اغلب دارای گواهی کالیبراسیون هستند که نشان‌دهنده تطابق آن‌ها با استانداردهای تعیین شده است. علاوه بر دقت بالا، ظروف کلاس A دارای عمر مفید طولانی‌تری نسبت به ظروف ساخته شده از شیشه سودالایم هستند و نیاز به کالیبراسیون مجدد کمتری دارند. برای مثال، استاندارد ASTM 542 توصیه می‌کند که فلاسک‌های حجمی از جنس بوروسیلیکات هر 10 سال یکبار کالیبره شوند، در حالی که این فاصله زمانی برای ظروف سودالایم 5 سال است.

از جمله مهم‌ترین ظروف شیشه‌ای کلاس A می‌توان به بالن ژوژه، بورت و مزور اشاره کرد که برای اندازه‌گیری دقیق حجم مایعات به کار می‌روند. هر یک از این ظروف دارای شماره سریال منحصر به فردی هستند که امکان شناسایی و ردیابی آن‌ها را فراهم می‌کند.

ظروف شیشه‌ای کلاس B به عنوان گزینه‌های عمومی‌تر در آزمایشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ظروف معمولاً از شیشه سودا لایم ساخته می‌شوند که مقاومت آن‌ها در برابر مواد شیمیایی و تغییرات دمایی نسبت به شیشه بوروسیلیکات مورد استفاده در ظروف کلاس A کمتر است. به همین دلیل، ظروف کلاس B برای کاربردهای طولانی‌مدت با مواد شیمیایی قوی یا تغییرات دمایی شدید مناسب نیستند. دقت اندازه‌گیری در این ظروف نیز نسبت به کلاس A کمتر است و معمولاً خطای مجاز آن‌ها بیشتر است. به عنوان مثال، یک ظرف 250 میلی‌لیتری کلاس B می‌تواند تا ±2 میلی‌لیتر خطا داشته باشد. با این حال، به دلیل قیمت مناسب‌تر و کاربردهای عمومی‌تر، ظروف کلاس B در بسیاری از آزمایشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

شیشه‌آلات آزمایشگاهی کلاس AS

ظروف شیشه‌ای کلاس AS به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هم دقت بالایی مانند ظروف کلاس A داشته باشند و هم سرعت تخلیه مایع در آن‌ها بیشتر باشد. این ویژگی به ویژه در مواردی که سرعت انجام آزمایش اهمیت دارد، مانند تیتراسیون، بسیار مفید است. به عبارت دیگر، ظروف کلاس AS برای مواردی که نیاز به اندازه‌گیری دقیق حجم و در عین حال تخلیه سریع مایع وجود دارد، مناسب هستند.

مواد اولیه استفاده شده در ساخت ظروف کلاس AS معمولاً مشابه کلاس A و از جنس بوروسیلیکات است که مقاومت بالایی در برابر مواد شیمیایی و تغییرات دمایی دارد. تفاوت اصلی این دو کلاس در طراحی دهانه و نوک ظروف است که در کلاس AS به گونه‌ای طراحی شده تا جریان خروج مایع سریع‌تر و روان‌تر باشد. با این حال، دقت اندازه‌گیری در ظروف کلاس AS تقریباً معادل کلاس A است و خطای مجاز آن‌ها نیز بسیار کم است.

قیف آزمایشگاهی

قیف آزمایشگاهی

قیف آزمایشگاهی برای هدایت مایعات و مواد شیمیایی ریز دانه یا پودری درون ظروف آزمایشگاهی دیگر مورد استفاده قرار می‌‍گیرد. از قیف‌های آزمایشگاهی می‌توان برای فیلتر کردن و جداسازی، پرکردن، تخلیه و انتقال نمونه در محیط‌های آزمایشگاهی استفاده نمود که معمولا جنس قیف‌های آزمایشگاهی از پلاستیک شیشه و سرامیک است.

لوله آزمایش

لوله آزمایشگاهی

یکی از پرکاربردترین ابزارهای آزمایشگاه‌های شیمی ابزاری به نام لوله آزمایش است. طراحی این وسیله آزمایشگاه در مدل‌های معمولی آن از یک لوله استوانه‌ای و باریک ساخته شده است. جنس این ابزار آزمایشگاهی در بیشتر موارد از شیشه یا پلاستیک است که معمولا از جنس شیشه بروسیلیکات تهیه می نمایند. شیشه بروسیلیکات باعث افزایش قابلیت کاربرد این ابزار در بسیاری از آزمایش‌ها و افزایش توانایی مقاومت آن در برابر حرارت و خوردگی می‌شود. در اغلب موارد برای تولید محیط های کشت در آزمایشگاه از لوله هایی با جنس پلاستیک پلی پروپیلن استفاده می نمایند. ساختار لوله‌های آزمایشی به شکلی است که قسمت ابتدایی آن باز و انتهای لوله به صورت کاملا محدب است.

شیشه ساعت آزمایشگاهی

شیشه ساعت آزمایشگاهی

شیشه ساعت یکی از ابزارهای شیشه‌ای مورد استفاده در آزمایشگاه‌های شیمی است. از آنجایی که شکل این وسیله شباهت زیادی به شیشهٔ جلوی ساعت‌های رومیزی قدیمی دارد، این نام بر روی آن گذاشته شده است.

از این وسیله برای خشک کردن مایعات استفاده می‌شود به این صورت که مایع را روی سطح مقعر آن قرار داده و برای مدتی در هوای آزاد قرار می دهیم. همچنین در هنگام توزین مواد جامد استفاده می‌شود و نیز به عنوان درپوش بِشر و برای نمایش گرمازا یا گرماگیر بودن آن مورد استفاده قرار می گیرد. این وسیله به دلیل پیرکس نبودن در مقابل حرارت مستقیم میشکند، بنابراین آن را باید به صورت غیر مستقیم حرارت داد.

ارلن یا بالن ارلن مایر

ارلن یا بالن ارلن مایر

ارلن یا بالن ارلن‌مایر نوعی ظرف مخروطی شکل است که معمولا برای جوشاندن به ماده به کار می‌رود اما برای سنجش حجمی و نگه‌داری محلول‌ها نیز استفاده می‌شود. نام این وسیله از نام مخترع آن امیل ارلنمایر، شیمی‌دان آلمانی، گرفته شده‌است.

بشر آزمایشگاه

بشر آزمایشگاه

بشر ابزاری است که معمولا برای هم زدن ماده استفاده می‌شود. بشرها معمولا استوانه‌ای شکل یا کف تخت و مدرج هستند و در اندازه‌های مختلف از یک میلی‌لیتر تا چندین لیتر موجود هستند. بشرها معمولا از شیشه (اغلب پیرکس) یا پلاستیک ساخته می‌شوند. بشرهایی که برای نگهداری مواد خورنده استفاده می‌شوند باید از مواد مقاوم به خورده شدن مانند تفلون ساخته شده باشند.

برای این‌که مواد داخل بسر‌ها آلوده نشوند یا از بین نروند، ممکن است بشر‌ها با یک شیشه ساعت پوشانده شوند. تفاوت بشر با ارلن در عمود بودن دیواره‌های آن است در صورتی که در ارلن دیواره‌ها مایل است. بشرها بیشتر در شیمی عمومی استفاده می‌شوند.

بورت آزمایشگاهی

بورت آزمایشگاهی

بورت وسیله‌ای شیشه‌ای است که به شکل استوانه‌ای عمودی مدرج با شیری در انتها ساخته می‌شود. این وسیله برای ریختن حجم دقیقی از واکنشگرهای مایع در آزمایشهای شیمی مثل سنجش حجمی (تیتراسیون) مورد استفاده قرار می‌گیرد. بورت همراه با ارلن تخلیه در حجم سنجی به کار میرود. بورت‌ها بسیار دقیق درجه بندی شده‌اند: بورت‌های کلاس A دقتی معادل ۰٫۰۵ میلی لیتر دارند.

کاربرد شیشه‌آلات آزمایشگاهی

شیشه‌آلات آزمایشگاهی در زمینه‌های مختلف علمی کاربرد دارد، از جمله:

نکات مهم انتخاب و خرید شیشه آلات آزمایشگاهی